أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

320

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

قبيله قريش و طايفه بنى كنانه در زمان حج نيز « لبّيك اللّهمّ لبّيك لا شريك لك الّا شريك لك تملكه و مالك » گويان تلبيه مىنمودند و اصنامى را كه به دستهاى خود ساخته بودند در دستهاى منحوس خود گرفته داخل كعبة اللّه مىشدند . اين حال شئامت مآل تا روزى كه نور جهان فروز نبوت اشعه پاش عالم سعادت و هدايت گرديد برقرار بود . در ظرف مدّت مذكور اهالى حجاز به نامهاى لات و عزّى ، منات ، ذو الخلصه « 1 » ، ذو الكفّين ، ذو الثرى ، فلس « 2 » ، رضاء ، ذو الكعبات اصنام بسيار ساخته و بعضى از اينان را به نامهاى اصنامى ناميدند كه در زمان حضرت نوح پرستش مىنمودند ؛ زيرا كه در ميان عصر حضرت آدم و نوح پنج نفر ظهور نموده بود [ ند ] كه آنها به طاعات و عبادات خالق السماوات حريص بوده و از اين‌رو نظر رغبت و محبت مردم را به‌طرف خود مايل نموده بودند . چون آن پنج نفر به عالم بقا عزيمت كردند اولاد و اتباع آنان نتوانستند به مفارقت ايشان صبر و تحمل كنند ، لهذا محض اينكه در مساجد و معابد خود گذارند به تعليم ابليس لعين صورت هريك از آنها را ساخته در عبادت خانه‌هاى خود گذاردند ، محض تسكين نائرهء حسرت و اشتياق آنان را زيارت مىنمودند . عاقبت آنها نيز از دنيا رحلت كرده شيطان فرصت به دست آورده و به باقى ماندگان آنها گفت : اى خلق اين صورتها معبود پدران شسما بود اينها را شما نيز آلههء خود اتخاذ كرده پرستش كنيد و دين و آيين پدران خود را ترويج نماييد . شيطان اين قسم به تسويل ناس همّت نموده و تا زمان حضرت نوح خلق را به پرستش اين پنج صورت وا داشت . اگرچه دفعهء مشهورهء طوفان صور مذكوره را از عيون خلايق مستور داشته و در زير تراب پنهان نمودند ، و ليكن چنان كه عن قريب ذكر خواهد شد ، ابليس لعين پس از اندك مدّتى همهء آنها را به يك واسطه ظاهر ساخته و اقوام عرب را به پرستش آنان گماشته و اهل ايمان را بىراحت و حضور نمود . بعض قبايل سبك مغزان از احفاد بنو اسماعيل نيز به مداخلهء شياطين امثال بتهايى را كه از زير زمين در آورده بودند ترتيب نموده و باز

--> ( 1 ) . متن : ذو الحلفه . ( 2 ) . متن : قلس .